ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )
307
مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى )
* ( 119 - قتل انسى شاعر شاملو ) * انسى نامش اسماعيل بيك ، و از أهل أدب و شعر بوده و أشعار چندى دارد ، و او بهند رفته و در نزد شاه جهان پادشاه تقرب بهم رسانيده تا در اين سال بجوانى كشته شد ، چنانكه در « الذريعة 9 : 657 » فرموده . * ( 120 - وفات مرحوم ملا على بهبهانى - ره ) * بهبهان در ( ج 1 ص 220 ) گذشت ، و مرحوم ملا على فرزند قطب الدّين و از علماء و ادباء و مفسرين و فضلا بوده ، و چنانكه در « الذريعة 4 : 293 » فرموده دو كتاب در تفسير تأليف فرموده ، يكى نظير تفسير « صافى » ليكن قدرى مبسوطتر از آن در سه جلد كه جلد اول تا أواخر سورهء توبه و دو جلد ديگر تا آخر قرآن است . و ديگرى نيز در سه جلد : اول ، تا سورهء يونس ، و دويم تا سورهء عنكبوت ، و سيم تا آخر قرآن ، و اين سه جلد اخير همه مركب از حروف بىنقطه است كه الحق مؤلف آن اعجازى غريب در تأليف آنها نموده و رنجى بىمنتها در تركيب كلمات آن بر خود تحميل فرموده ، و بالاخره وى در اين سال وفات كرده و در مرثيه و ماده تاريخ وى چنين گفتهاند : داد كز كج مدارى ايام * حيف كز كينهء سپهر برين مردم ديده اولو الابصار * روشنىبخش چشم أهل يقين أعلم عالمين بعلم و عمل * حامى اصل و فرع دين مبين تا اينكه مىرسد بتاريخ و چنين مىگويد : بر زمين سرزد از كدورت و گفت * « منهدم شد بناى خانهء دين » و اين مصراع اخير 1226 مىشود و باشارهء سرزد از كدورت كه در مصراع جلو آن است كاف كه عدد آن بيست است زده مىشود و بقيه 1206 مىماند . * ( 121 - وفات شيخ محمد صبان مصرى ) * « صبان » بصيغهء مبالغه از قرارى كه در « ريحانة الادب 2 : 456 » نوشته بمعنى